Ontwikkelingen in de Nederlandse M&A Markt: Een juridisch en algemeen perspectief

Visie van Tim Rikmenspoel als (juridisch) M&A-adviseur op recente trends en uitdagingen

De Nederlandse markt voor fusies en overnames (M&A) is altijd in beweging, gedreven door economische, juridische en maatschappelijke ontwikkelingen. Als (juridisch) M&A-adviseur merk ik hoe deze trends het speelveld veranderen en nieuwe uitdagingen én kansen bieden voor ondernemingen, investeerders en adviseurs. In deze blog neem ik u mee in de belangrijkste recente ontwikkelingen binnen de Nederlandse M&A-markt en geef ik mijn visie op wat dit betekent voor de toekomst.

Stijgende Activiteit ondanks Economische Onzekerheid

De afgelopen jaren zagen we, ondanks economische onzekerheden zoals inflatie, stijgende rentes en geopolitieke spanningen, dat de Nederlandse M&A-markt relatief veerkrachtig blijft. Vooral in sectoren als technologie, gezondheidszorg en energie is de vraag naar overnames groot. Private equity-investeerders blijven actief, maar kijken kritischer naar waarderingen en risico’s. Voor bedrijven betekent dit dat een goede voorbereiding en due diligence belangrijker zijn dan ooit.

De cruciale rol van het managementteam

In het huidige M&A-klimaat wordt het belang van het managementteam steeds duidelijker. Koper en investeerder kijken scherp naar de kwaliteit, betrokkenheid en toekomstplannen van het zittende management. Een sterk, ervaren en gemotiveerd team wekt vertrouwen en verhoogt de kans op een succesvolle voortzetting van de onderneming na de overname. Niet zelden worden managementleden betrokken bij de transactie, bijvoorbeeld via participatie in aandelen of langetermijnincentives, om de continuïteit en groeiambities te waarborgen. Heldere afspraken over rollen, verantwoordelijkheden en beloningen zijn daarom essentieel en verdienen nadrukkelijke aandacht in het onderhandelingsproces.

Verkopende ondernemers als hernieuwde aandeelhouders

Een opvallende ontwikkeling is dat verkopende ondernemers steeds vaker opnieuw toetreden als aandeelhouder in de koopholding van hun voormalige bedrijf. Door bij de overname een deel van de aandelen terug te kopen of vast te houden, worden financieringsconstructies flexibeler en verloopt de documentatie rond de verkoop doorgaans eenvoudiger. Deze betrokkenheid van de oud-ondernemer vergroot bovendien het vertrouwen bij investeerders en kredietverstrekkers, omdat de continuïteit van de onderneming geborgd wordt. Wel is het essentieel om vooraf duidelijke en evenwichtige aandeelhoudersafspraken te maken, zodat de onderlinge verwachtingen, zeggenschap en exit-mogelijkheden helder zijn vastgelegd. Hierdoor worden latere conflicten voorkomen en blijft de samenwerking transparant.

Impact op de ondernemer: noodzaak van goede begeleiding

Een M&A-traject heeft een enorme impact op de verkopende ondernemer. Naast de zakelijke en financiële afwegingen speelt het persoonlijke proces een minstens zo grote rol. Voor velen betekent de overdracht niet alleen een verandering in eigendom, maar ook het loslaten van een levenswerk en het bepalen van een nieuwe koers. Goede begeleiding is hierbij onmisbaar. Naast juridische en financiële adviseurs is het aan te raden om een persoonlijke coach of sparringpartner in te schakelen die de ondernemer ondersteunt bij emotionele, strategische en praktische vraagstukken. Een coach helpt bij het maken van lastige keuzes, het verwerken van veranderingen en het vinden van balans tussen privé en werk, zodat de ondernemer sterker en met vertrouwen het nieuwe tijdperk kan ingaan.

ESG en Duurzaamheid: Toegenomen Aandacht

Hoewel ESG (Environmental, Social & Governance) steeds vaker wordt genoemd in M&A-trajecten, verschilt de werkelijke impact per sector en transactie. Voor sommige kopers en investeerders spelen duurzaamheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid een grotere rol dan voor anderen. Bedrijven doen er goed aan hun ESG-rapportages en -beleid op orde te hebben, zeker als hier door een koper specifiek naar gevraagd wordt. In de praktijk zien we dat ESG-criteria soms, maar niet altijd, doorslaggevend zijn in het proces of de uiteindelijke dealstructuur.

Tech en Digitalisering als Drijvende Kracht

Technologiebedrijven en digitalisering blijven een magneet voor investeerders. Niet alleen pure techbedrijven zijn populair; ook traditionele sectoren die inzetten op digitale transformatie zijn in trek. Denk aan logistiek, retail en industrie. Bedrijven die hun processen digitaliseren of inzetten op data-analyse onderscheiden zich en zijn aantrekkelijkere overnamekandidaten.

Juridische Ontwikkelingen en Uitdagingen

Op juridisch vlak zien we een aantal opvallende trends. De rol van toezicht wordt steeds groter: de Autoriteit Consument & Markt (ACM) en de Europese mededingingsautoriteiten kijken kritisch mee bij grotere deals maar ook bij kleinere deals door dezelfde partij in een sector (bijv. de dierenklinieken). Nieuwe wetgeving, zoals de Wet Vifo (Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames), zorgt ervoor dat buitenlandse investeringen in vitale sectoren en gevoelige technologieën strenger worden getoetst. Dit vraagt om een gedegen voorbereiding en tijdige inschakeling van juridische experts.

Contractuele Zekerheden en Risicomanagement

In de huidige markt is er meer aandacht voor contractuele zekerheden. Kopers vragen vaker om garanties en vrijwaringen, zeker bij deals met internationale partijen. Ook wordt er vaker gewerkt met escrow-constructies en earn-out regelingen, zodat risico’s eerlijk worden verdeeld. Transparantie, duidelijke afspraken en heldere communicatie zijn hierbij essentieel om teleurstellingen en geschillen te voorkomen.

De Toekomst: Voorzichtig Optimisme en Flexibiliteit

Hoewel de markt uitdagingen kent, zoals stijgende financieringskosten en geopolitieke onzekerheid, is het sentiment onder M&A-professionals voorzichtig optimistisch. Partijen die flexibel zijn en zich goed laten adviseren, kunnen profiteren van kansen die zich voordoen. Voor M&A-adviseurs ligt de uitdaging in het begeleiden van cliënten door een steeds complexer speelveld, waarbij juridische, financiële en maatschappelijke aspecten samenkomen.

Tot slot: de Nederlandse M&A-markt blijft aantrekkelijk, maar vraagt om een proactieve en integrale aanpak. Het loont om tijdig in gesprek te gaan met juridische en financiële (m&a) adviseurs en scherp te blijven op ontwikkelingen in wet- en regelgeving. Zo blijft u als ondernemer of investeerder goed voorbereid op wat komen gaat – en kunt u met vertrouwen de volgende stap zetten in het M&A-avontuur.